AHA, BHA, PHA Là Gì? Hướng Dẫn Tẩy Da Chết Hóa Học Đúng Cách

Tẩy da chết hóa học (chemical exfoliation) là một trong những bước skincare hiệu quả nhất để cải thiện kết cấu da, trị mụn, làm sáng da và chống lão hoá. Nhưng với hàng loạt thuật ngữ như AHA, BHA, PHA — bạn nên chọn loại nào?

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từng loại acid, cách chọn phù hợp cho loại da của mình, và quan trọng nhất — cách sử dụng an toàn để tránh kích ứng.

Tẩy Da Chết Hóa Học Là Gì?

Khác với tẩy da chết vật lý (scrub, hạt mài), tẩy da chết hóa học sử dụng các acid để hoà tan liên kết giữa các tế bào da chết trên bề mặt. Quá trình này giúp:

• Loại bỏ tế bào da chết mà không gây tổn thương cơ học
• Thông thoáng lỗ chân lông, giảm mụn đầu đen và mụn ẩn
• Kích thích tái tạo tế bào mới, da sáng mịn hơn
• Tăng hiệu quả hấp thu của các sản phẩm dưỡng da tiếp theo

AHA — Alpha Hydroxy Acid

AHA là nhóm acid tan trong nước, hoạt động trên bề mặt da. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho da khô, da xỉn màu và da có dấu hiệu lão hoá.

Các loại AHA phổ biến:

• Glycolic Acid — phân tử nhỏ nhất, thẩm thấu sâu nhất. Hiệu quả cao nhưng dễ kích ứng. Nồng độ khuyến nghị cho người mới: 5–8%.
• Lactic Acid — phân tử lớn hơn, dịu nhẹ hơn Glycolic. Vừa tẩy da chết vừa dưỡng ẩm. Phù hợp da nhạy cảm và người mới bắt đầu.
• Mandelic Acid — phân tử lớn nhất trong nhóm AHA, rất dịu nhẹ. Phù hợp da nhạy cảm, da tối màu (ít gây tăng sắc tố sau viêm).

AHA phù hợp cho: Da khô, da xỉn màu, da có nếp nhăn nhẹ, thâm mụn (PIH), da không đều màu.

BHA — Beta Hydroxy Acid

BHA (chủ yếu là Salicylic Acid) là acid tan trong dầu, có khả năng thẩm thấu vào sâu bên trong lỗ chân lông. Đây là "người hùng" cho da dầu và da mụn.

Salicylic Acid — BHA duy nhất trong skincare:

• Thẩm thấu sâu vào lỗ chân lông, hoà tan bã nhờn tích tụ
• Kháng viêm tự nhiên — giảm đỏ và sưng do mụn
• Kiểm soát dầu thừa hiệu quả
• Nồng độ khuyến nghị: 0.5–2%

BHA phù hợp cho: Da dầu, da mụn (mụn đầu đen, mụn ẩn, mụn viêm), lỗ chân lông to, da hỗn hợp vùng T dầu.

PHA — Polyhydroxy Acid

PHA là thế hệ acid mới nhất, được xem là "phiên bản dịu nhẹ" của AHA. Phân tử lớn nên chỉ hoạt động trên lớp ngoài cùng của da.

Các loại PHA phổ biến:

• Gluconolactone — tẩy da chết nhẹ nhàng, đồng thời có khả năng giữ ẩm và chống oxy hoá.
• Lactobionic Acid — dịu nhẹ, phù hợp cả da sau laser/peel chuyên sâu.

PHA phù hợp cho: Da nhạy cảm, da đang dùng Retinol, da sau điều trị (laser, peel), da bị eczema hoặc rosacea nhẹ.

Bảng So Sánh AHA vs BHA vs PHA

Cách Chọn Acid Theo Loại Da

Da dầu, hay nổi mụn:

Ưu tiên BHA (Salicylic Acid 1–2%). Nếu muốn thêm hiệu quả sáng da, kết hợp AHA vào ngày khác.

Da khô, xỉn màu:

Chọn AHA dạng Lactic Acid 5–10% — vừa tẩy da chết vừa dưỡng ẩm. Tránh Glycolic nồng độ cao khi mới bắt đầu.

Da nhạy cảm:

Bắt đầu với PHA (Gluconolactone) hoặc Mandelic Acid 5%. Tần suất 1–2 lần/tuần.

Da hỗn hợp:

Kết hợp BHA cho vùng T (trán, mũi) + AHA cho vùng U (má, cằm), hoặc dùng sản phẩm AHA+BHA nồng độ thấp.

Da có thâm mụn, không đều màu:

Chọn Glycolic Acid 7–10% hoặc Mandelic Acid 10% để tăng tốc tái tạo tế bào và làm đều màu da.

Cách Sử Dụng Acid Đúng Cách

1. Bắt đầu chậm: 1–2 lần/tuần, sau 2–3 tuần tăng lên 3 lần/tuần nếu da không kích ứng.
2. Dùng buổi tối: Đặc biệt AHA, vì tăng nhạy cảm với UV. BHA có thể dùng sáng hoặc tối.
3. Thoa lên da khô: Sau khi rửa mặt, vỗ khô da rồi thoa acid. Da ướt sẽ tăng thẩm thấu và dễ kích ứng.
4. Đợi 1–2 phút trước khi thoa sản phẩm tiếp theo.
5. Kem chống nắng sáng hôm sau: Bắt buộc SPF 30+, bất kể dùng AHA, BHA hay PHA.

Những Sai Lầm Thường Gặp

• ❌ Dùng acid nồng độ cao ngay từ đầu → da bị bong tróc, đỏ rát
• ❌ Tẩy da chết hàng ngày → phá vỡ hàng rào bảo vệ da
• ❌ Dùng acid xong không thoa kem chống nắng → tăng sắc tố, thâm nám
• ❌ Kết hợp nhiều loại acid cùng lúc → quá tải, kích ứng nặng
• ❌ Dùng scrub hạt cùng ngày với acid → tẩy da chết kép, tổn thương da

Sản Phẩm Gợi Ý